Op deze pagina vind je allerlei handige informatie over het HBO.

Een aantal feiten op een rij:

  • HBO is de afkorting van Hoger beroepsonderwijs.
  • Ongeveer 445.000 mensen volgen een HBO opleiding.
  • Ieder jaar starten zijn er ongeveer 100.000 nieuwe studenten op het HBO.
  • Rond de 28% behaalt een diploma binnen 4 jaar.
  • Een HBO student behaald zijn diploma in gemiddeld 5 jaar.
  • De richting economie is het populairste. Ongeveer 1 op de 3 studenten kiest voor een opleiding in deze richting.

Eisen & toelating

Wil je graag een HBO opleiding volgen? Dan heb je minimaal 1 van de volgende opleidingen nodig:

  • Havo diploma
  • Vwo diploma
  • Een MBO niveau 4 diploma.

Heb je 1 van deze papieren? Dan betekent het niet automatisch dat je direct wordt toegelaten tot alle opleidingen. Voor sommige opleidingen wordt naar specifieke havo profielen gevraagd.
Ook kan het zijn dat er een zogeheten numerus fixus van toepassing is. Dat houdt in dat er een beperkt aantal plekken op die school voor die opleiding is. De toelating kan plaatsvinden op basis van loting of een selectie. Een selectie kan uiteenlopen van een gesprek tot een dag met opdrachten, tests en gesprekken.

Studiepunten

Binnen het HBO werkt men met studiepunten. Deze studiepunten heten ook wel European Credit Transfer System, afgekort ECTS. Dit studiemodel wordt binnen heel Europe door HBO scholen gebruikt. Ieder jaar zijn er 60 studiepunten te behalen. Elke studiepunt staat gelijk aan gemiddeld 28 uur. Zo worden vakken binnen een opleiding ook samengesteld. Na het succesvol behalen van de vakken of opdrachten, zullen deze studiepunten worden toegekend. De meeste opleidingen duren 4 jaar. Je zult bij elke opleiding alle studiepunten, dus in veel gevallen 240 studiepunten moeten behalen om je studie te voltooien.
Heb je studiepunten behaald voor bepaalde vakken en wil je een andere opleiding volgen? In sommige gevallen is het mogelijk om studiepunten mee te nemen naar een andere opleiding en op die manier dus een vrijstelling te krijgen.

Propedeuse

Ieder jaar zijn er 60 studiepunten te verdienen. Na het behalen van de 60 punten uit het eerste jaar, heb je jouw propedeuse. Dit is een officieel papiertje waarmee je toegang krijgt tot de universiteit. De propedeuse geeft niet direct toegang tot alle opleidingen op een universiteit. Zo zal je bijvoorbeeld als arts specifieke VWO keuzeprofielen moeten hebben gedaan en kun je ook op de universiteit te maken krijgen met een numerus fixus.
Daarnaast is het in sommige gevallen mogelijk om direct naar het 2e jaar te gaan van een andere opleiding. Dit is per opleiding en school afhankelijk van:

  • Of de opleiding op dezelfde school is.
  • Of de opleiding binnen de zelfde richting is.
  • Of de gevolgde vakken aansluiten bij de opleiding die jij wilt gaan doen.

Je hoeft niet alle studiepunten in het eerste jaar te behalen. Elke studie heeft een bepaalde norm voor het eerste jaar. Op dit moment kan dat uiteen lopen van 40 tot 56 studiepunten. Haal je de norm niet? Dan krijg jij een bindend studieadvies. Dit houdt in dat de school je zal adviseren om voor een andere opleiding te kiezen. Vanaf 2020 zal deze norm wettelijk worden vastgelegd op 40 studiepunten wat je moet behalen om niet in aanmerking te komen voor een BSA. De punten die je niet hebt behaald in het eerste jaar, zul je in het jaar daarop moeten behalen. Om druk in het tweede jaar of grotere kans op studievertraging te voorkomen, is het goed om je propedeuse in het eerste jaar te behalen.

Hogeschool, university

Wil je een HBO studie volgen? Dan ga je naar een hogeschool. Wil je een WO studie volgen? Dan ga je naar een universiteit.
De engelse benaming voor hogeschool is university. Daarom zie je dus bij sommige hogescholen het woord: ‘university’ in de naam.
Ook al staat de Engelse benaming in de naam van de school, betekent het niet dat zij de opleidingen in het engels geven.

Duaal / deeltijd / voltijd

Binnen het HBO zijn er 3 studievormen. Duaal, deeltijd en voltijd.
De populairste variant is de voltijd studie. Je besteed gemiddeld 40 uur per week aan school. Een deel van je studie zal je ervaring opdoen door stage te lopen in blokken van bijvoorbeeld 10 of 20 weken. De meeste middelbare studenten of studenten die willen doorstuderen, kiezen voor deze vorm.
Heb je al een baan of heb je een BBL (deeltijd MBO) opleiding gevolgd en wil je graag verder studeren aan het HBO? Dan sluit een duale studie hier goed bij aan. Je gaat 1 dag per week naar school. De rest van de ervaring doe je op in de praktijk. Het werk dat je doet hoort aan te sluiten bij de opleiding die je volgt.
Met de deeltijdvariant studeer je in je vrije tijd. Je volgt lessen in de avonden. Leren doe je bijvoorbeeld in de avonduren of in het weekend. Deze variant is geschikt voor mensen die op dit moment een baan hebben en willen specialiseren of zich graag willen laten omscholen. Bij sommige scholen geldt als toelatingseis dat het werk aansluit bij de opleiding. Bij deze studievorm heb je geen recht op studiefinanciering.

Particulier / bekostigd onderwijs

Sommige scholen bieden particulier onderwijs aan. Particulier onderwijs houdt in dat je betere begeleiding krijgt. Vakken zullen niet 1 op 1 worden gegeven, maar klassen zijn wel een stuk kleiner. Er wordt meer aandacht besteed aan de individu. Particuliere scholen worden niet bekostigd door de overheid. Je betaald snel 10.000 euro per jaar. Examens aan een particuliere school zijn hetzelfde als bij een regulier hogeschool. Een diploma behaald aan een particuliere school zal echter meer indruk maken bij een sollicitatie.

HBO Master (na een bachelor)

Op zowel een hogeschool als op de universiteit kent men de bachelor en de master. Bij een hogeschool duren de meeste bachelor opleidingen 4 jaar. Op een universiteit duurt de bachelor meestal 3 jaar. Daarna is het mogelijk om een master op HBO of WO niveau te volgen. Voor veel WO masters zul je eerste een premaster moeten volgen. Een master opleiding duurt meestal 1 á 2 jaar. Na het behalen bij een HBO bachelor ben je klaar voor de arbeidsmarkt. Een master is dus een verdere specialisatie. Na het halen van je HBO mag je een bepaalde titel achter je naam schrijven. De titel is afhankelijk van de studierichting en het niveau (bachelor of master).

Verschil MBO / HBO

Heb je een Havo diploma of hoger? Dan mag je starten aan het HBO. Ook een MBO niveau 4 diploma geeft toegang tot het HBO. Als je de drempel vanaf Havo naar het HBO te hoog lijkt, kan je eerst een MBO opleiding volgen. Zo wordt de stap naar het HBO kleiner omdat je al veel kennis en praktijk ervaring opdoet. Toch is het MBO niet alleen een opstapje naar het HBO. Er zit ook een groot verschil tussen de verantwoordelijkheden en de complexiteit van het vakgebied. Voor sommige richtingen zijn er duidelijke doorstroommogelijkheden vanaf MBO naar het HBO. Denk bijvoorbeeld aan MBO ICT naar HBO Informatica of MBO verpleegkundige. Voor andere beroepen is MBO een eindstation. Denk bijvoorbeeld aan beveiliging.

Over het algemeen kun je zeggen dat opleidingen op het MBO gericht zijn op het ‘doen‘. Op het HBO draait het om eerst uitdenken en daarna doen.

Verschil HBO / Universiteit

Je wordt toegelaten tot het WO (Wetenschappelijk onderwijs) na het behalen van je VWO diploma. Daarnaast kan je starten met een WO bachelor opleiding na het behalen van je propedeuse. Wil je na het HBO een WO master doen? Dan dien je eerst een zogeheten premaster te volgen, of ook wel schakelprogramma.
Het grote verschil tussen deze 2 niveau’s is dat het WO gericht is op onderzoek. Bij WO ben je bezig de vraag: Waarom? Bij het HBO ben je veel meer bezig met de vraag ‘Hoe?’ Je leert allerlei facetten om aan de slag te gaan op de arbeidsmarkt. Je zult verplicht 1 of meerdere stages lopen. Je krijgt op het HBO ook meer klassikaal les. Op een universiteit zul je veel zelf studeren. WO heeft over het algemeen minder vakanties.

Tussen het werkveld zit er een grotere overlap tussen HBO en universiteit dan bij MBO en HBO. Er zijn veel beroepen waar men een HBO óf WO diploma vraagt. De kans dat je wordt aangenomen is bij een WO diploma wel hoger. Uiteraard zijn er ook studies die alleen op WO niveau te volgen zijn. Denk bijvoorbeeld aan arts.

Na het behalen van een WO diploma mag je specifieke titels voor of achter je naam schrijven. Dit zijn andere titels dan een HBO bachelor of master. Bekende titels op het WO zijn bijvoorbeeld: drs. (doctorandus), ir, (ingenieur) en dr. (doctor).